Website voorlezen
png facebook png twitter Lees de nieuwsbrief

ECI Literatuurprijs voor Jeroen Brouwers

Gepubliceerd op: 12 november 2015

ECI Literatuurprijs voor Jeroen Brouwers

Tijdens een speciale openingsavond van het festival Crossing Border in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag is zonet de ECI Literatuurprijs toegekend aan Jeroen Brouwers voor Het hout, een uitgave van Atlas Contact. Van de uitreiking, waarbij Brouwers vanwege zijn broze gezondheid zelf niet aanwezig was, werd live verslag gedaan in Nieuwsuur. In totaal waren 417 boeken ingezonden, waarvan er eerder door de jury onder voorzitterschap van Andrée van Es 25 waren geselecteerd op de longlist en zes op de shortlist.

Tuchtiging

‘Een snedige afrekening met de uitwassen binnen de jongenspensionaten die, zoals bekend, veel te lang met de mantel der kerkelijke liefde werden bedekt,’ zo typeert Guus Bauer in zijn recensie op Literatuurplein Het hout. ‘In deze roman die bol staat van misbruik door kloosterlingen, niet zelden vergezeld van een ongekend sadisme, wordt duidelijk gemaakt wat de gevolgen zijn van het celibaat, van de ontkenning van het bestaan van het gedeelte van het lichaam onder de navel. De tot grote hoogte opgebouwde seksuele frustratie vindt een uitlaatklep in de ‘tuchtiging’ van aan de zorg toevertrouwde jongelingen…. Brouwers’ fijn ‘archaïsche’ stijl past naadloos bij dit onderwerp. Hij onderzoekt op indringende wijze de schuldvraag van een enkeling mét een geweten. En van een samenleving die het geloof een verregaand mandaat geeft.’

Bleijerheide

In 2003 werd Jeroen Brouwers door Klaas Koppe gefilmd bij het voormalige jongenspensionaat in Bleijerheide waar hij van 1953 tot 1956, van zijn dertiende tot zijn zestiende, verbleef en waar hij, al fantaserend over de toekomst, zeker wist wat hij wilde: schrijver worden. ‘Het was een heel strenge kostschool,’ aldus Brouwers, ‘afgegrensd met hoge muren, met daarop glasscherven en daarboven prikkeldraadversperringen. Wij zaten hier werkelijk in een soort strafkolonie, zonder ook maar een blik op de buitenwereld.’ In het door Broeders Franciscanen geleide jongenspensionaat was er in die jaren ook seksueel misbruik, naast vernedering en sadisme. Een broeder was er getuige van en zweeg, zoals iedereen. De video is te zien op de auteurspagina van Brouwers op Literatuurplein.

Magistrale roman

De jury had genoten van alle boeken op de shortlist en had bij de toekenning van de prijs aan de 'magistrale roman' van Brouwers gekozen voor ‘meesterschap, stilistische brille, beklemming en verlossing’. In een reactie zei Brouwers tegen Tonko Dop (met cameraman aanwezig in Zutendaal) verheugd te zijn met de prijs. Het geldbedrag kwam hem zeer te pas. Zelf dacht hij vooraf dat het tussen hem en Thomése zou gaan. De andere genomineerden waren Stephan Enter met Compassie (Van Oorschot), Mark Schaevers met Orgelman (De Bezige Bij), Inge Schilperoord met Muidhond (Podium), P.F. Thomése met De onderwaterzwemmer (Atlas Contact) en Annelies Verbeke met Dertig dagen (De Geus).

Jury

De jury bestond naast Andrée van Es (onder meer voormalig wethouder in Amsterdam en momenteel voorzitter van de nationale UNESCO commissie) uit Wim Brands (programmamaker van onder meer VPRO Boeken), Karl van den Broeck (journalist en hoofdredacteur van Apache.be), Sofie Gielis (criticus voor De Standaard en docent), Daniëlle Serdijn (criticus voor de Volkskrant en docent) en Joost de Vries (auteur en redacteur bij De Groene Amsterdammer).

Prijzengeld

Sinds 1 januari is ECI de nieuwe partner van de Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor Fictie en Non-fictie. Net als voorheen de AKO Literatuurprijs bedraagt het prijzengeld van de ECI Literatuurprijs 50.000 euro. In 2014 heeft ECI met hulp van Novamedia een doorstart gemaakt na faillissement. Sindsdien is het ECI’s ambitie om dé online boekwinkel voor liefhebbers te zijn waarbij leden naast andere voorrechten 20% clubkorting krijgen op meer de 30.000 titels. ECI is een boekenclub en mag - als enige in Nederland - korting geven op boeken.Tekst: Jef van Gool / LiteratuurpleinHet integrale juryrapport is opgenomen in het bestand met literaire prijzen op Literatuurplein.